Drupal Multisite vs. Domain Access

Waarom meerdere domeinen vanuit één systeem?

Voordat we in de technische details duiken, is het goed om stil te staan bij de voordelen van een gecentraliseerde aanpak:

• Gecentraliseerd beheer: updates aan modules of de Drupal-kern hoeven maar één keer te worden uitgevoerd in plaats van per site afzonderlijk.
• Kostenbesparing op hosting: één Drupal-installatie is lichter en goedkoper om te draaien dan vijf of tien losse installaties.
• Efficiënter contentbeheer: afhankelijk van het gekozen model kun je content hergebruiken over meerdere domeinen.
• Eenvoudiger gebruikersbeheer: één centraal systeem voor rollen en rechten in plaats van aparte beheeromgevingen.
• Snellere beveiligingsupdates: een kritieke patch deploy je één keer en alle sites zijn beschermd.

Drupal Multisite: één codebase, aparte databases

Drupal Multisite is een functie die standaard is ingebouwd in de Drupal-kern. Het principe is eenvoudig: je hebt één map met Drupal-code, maar voor elk domein maak je een aparte database aan en een aparte configuratiemap in de sites-directory. Elke site kan eigen modules en thema’s gebruiken, maar deelt de onderliggende codebase.

Hoe werkt het in de praktijk?

Stel je voor: je organisatie heeft vier websites. Met Multisite heb je één Drupal-installatie op je server, maar vier aparte databases. Elke site heeft zijn eigen content, instellingen en eventueel eigen thema. Wanneer er een beveiligingsupdate uitkomt voor Drupal of een module, voer je die één keer uit en alle vier de sites zijn meteen bijgewerkt.

Voordelen van Multisite

• Geen extra modules nodig: de functionaliteit zit standaard in Drupal core.
• Eenvoudige updates: één update van de codebase geldt voor alle sites tegelijk.
• Volledige data-isolatie: elke site heeft een eigen database, dus content is strikt gescheiden tussen domeinen.
• Besparing op schijfruimte: de codebase en de volledige vendor-directory bestaan slechts één keer op de server.
• Onafhankelijke configuratie per site: elk domein kan eigen instellingen, thema’s en modules hebben.

Nadelen van Multisite

• Content delen is lastig: doordat elke site een eigen database heeft, is content niet automatisch beschikbaar op andere sites. Er bestaat een optie om bepaalde databasetabellen te delen via configuratie in het settings.php-bestand, maar dit is risicovol en wordt over het algemeen niet aangeraden.
• Versie-afhankelijkheid: alle sites moeten dezelfde Drupal- en moduleversies draaien. Je kunt niet één domein updaten zonder de andere mee te nemen.
• Cascade-effect bij problemen: een fout in de gedeelde codebase kan alle sites tegelijk raken.
• Serverconfiguratie is iets complexer dan bij een enkele Drupal-installatie.

Wanneer kiezen voor Multisite? 

Ideaal wanneer je onafhankelijke sites nodig hebt met een gelijkaardige structuur maar gescheiden content. Bijvoorbeeld: een corporate site in meerdere talen, of aparte websites voor verschillende vestigingen die elk hun eigen content beheren.

Domain Access: één codebase én één database

De Domain Access-module (ook wel de Domain-module genoemd) maakt het mogelijk om meerdere domeinen te beheren binnen één Drupal-installatie die zowel de code als de database deelt. Dat is het grote verschil met Multisite: bij Domain Access is er maar één database voor alle domeinen.

Hoe werkt het in de praktijk?

De module voegt bij elk contenttype een extra veld toe waarmee je bepaalt op welk domein (of welke domeinen) een stuk content gepubliceerd wordt. Zo kun je content één keer aanmaken en automatisch tonen op meerdere websites. Denk aan een pagina met algemene voorwaarden die je op al je domeinen wilt tonen: één keer schrijven, overal zichtbaar.

Deze aanpak is bijzonder populair bij organisaties die aparte websites hebben per product, merk of regio, maar waarbij een groot deel van de content gedeeld wordt. Denk aan bedrijfsinformatie, contactgegevens, of juridische pagina’s.

Voordelen van Domain Access

• Naadloos content delen: maak content één keer aan en publiceer op meerdere domeinen tegelijk.
• Gedeelde gebruikers en rechten: één centraal systeem voor rollen, met de mogelijkheid om editors per domein toe te wijzen.
• Flexibel rechtenbeheer: globale editors óf domein-specifieke toegang, alles is configureerbaar.
• Verschillende thema’s per domein: elk domein kan er anders uitzien terwijl de data consistent blijft.
• Eenvoudig onderhoud: één codebase, één database, één centraal beheerpunt.

Nadelen van Domain Access

• Minder data-isolatie: een gedeelde database betekent dat problemen alle domeinen tegelijk kunnen treffen.
• Complexere configuratie: het opzetten en onderhouden van het rechtensysteem vergt zorgvuldige planning.
• Potentiële conflicten met Node Access Grants: Domain Access maakt gebruik van Drupal’s ingebouwde Node Access Grants-mechanisme. Als andere modules dezelfde functionaliteit gebruiken, kunnen er conflicten ontstaan. Soms is een custom module nodig om dit op te lossen.
• Schaalbaarheidsgrenzen: bij tientallen of honderden domeinen kan het beheer uitdagend worden.
• Zorgvuldige contentstrategie vereist: taxonomie en contentstructuur moeten goed worden doordacht om het systeem overzichtelijk en werkbaar te houden.

Wanneer kiezen voor Domain Access? 

Perfect wanneer je veel content moet delen tussen domeinen en een gedeelde gebruikersbasis nodig hebt. Denk aan een producent met aparte productsites, een koepelorganisatie met regionale websites, of rijscholen die onder één organisatie vallen.

Vergelijking: Multisite vs. Domain Access

Onderstaande tabel geeft een helder overzicht van beide aanpakken op zes cruciale criteria:

Praktijkvoorbeeld: een centraal platform voor meerdere rijscholen

Bij Vector Bross passen we deze architecturale keuzes dagelijks toe in klantprojecten. Een concreet voorbeeld: we werken momenteel aan een project waarbij meerdere rijscholen onder één koepelorganisatie vallen. Elke rijschool heeft een eigen website nodig, maar een groot deel van de content — bedrijfsinformatie, voorwaarden, contactgegevens — wordt gedeeld.

Voor dit project zetten we een Drupal CMS op als centraal platform van waaruit alle subsites efficiënt beheerd worden. Het designsysteem wordt één keer opgezet en toegepast over alle sites. Dit zorgt niet alleen voor een consistente merkbeleving, maar geeft het team ook meer tijd voor andere marketingtaken doordat het beheer sterk is vereenvoudigd.

De SEO-first aanpak die we hanteren zorgt er bovendien voor dat elke subsite optimaal vindbaar is in Google, terwijl het technisch onderhoud gecentraliseerd blijft.

Keuzefactoren: hoe beslis je?

Bij het maken van je architectuurkeuze wegen deze factoren mee:

1. Budget en beschikbare expertise: Domain Access vergt meer configuratietijd bij de opzet, maar bespaart op de lange termijn door gecentraliseerd beheer. Multisite is sneller op te zetten.
2. Aantal en diversiteit van domeinen: Hoe meer sites met gedeelde content, hoe meer je profiteert van Domain Access. Bij sterk onafhankelijke sites is Multisite logischer.
3. Behoefte aan content delen: Is content hergebruik cruciaal? Dan is Domain Access de duidelijke winnaar.
4. Data-gevoeligheid: Moet content strikt gescheiden blijven tussen domeinen (bijvoorbeeld om juridische redenen)? Dan biedt Multisite de beste isolatie.
5. Toekomstplannen: Plan je om het aantal sites uit te breiden? Denk na over schaalbaarheid. Domain Access is efficiënter bij gerelateerde sites; Multisite bij onafhankelijke toevoegingen.

Gecombineerde aanpak: het beste van twee werelden

In de praktijk zien we regelmatig dat organisaties beide aanpakken combineren. Bijvoorbeeld: Domain Access voor de hoofdgroep van samenhangende sites waar content gedeeld wordt, gecombineerd met een aparte Multisite-installatie voor volledig onafhankelijke diensten of merken.

Het is cruciaal om de architectuur goed te plannen bij de start van een project. Achteraf overschakelen is altijd mogelijk, maar kost significant meer tijd en budget dan wanneer je de juiste keuze van bij het begin maakt.

Conclusie

Beide aanpakken hebben hun sterktes. Multisite blinkt uit in eenvoud en data-isolatie: ideaal voor onafhankelijke sites die dezelfde technische basis delen. Domain Access is ongeëvenaard wanneer je content wilt delen tussen domeinen en centraal wilt beheren vanuit één cockpit.

De juiste keuze hangt af van jouw specifieke situatie: het aantal sites, de mate van content overlap, het beschikbare budget en de technische expertise van je team. En vergeet niet: een gecombineerde aanpak is vaak de meest pragmatische oplossing.